THAICONTRACTORS BLOG » คุยกับชาติชาย สไตล์ช่าง

การออกแบบอาคารเพื่อความยั่งยืน (Sustainable Design)

          ปัจจุบันทุกคนในประเทศไทยเพิ่งจะเริ่มตื่นตัวเรื่องพลังงานกันมากขึ้น เพราะน้ำมันซึ่งเป็นพลังงานหลักประเภทหนึ่งที่ใช้ในประเทศไทยนั้นมีราคาเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งพลังงานนั้นสามารถแบ่งหมวดได้เป็น หมวดการขนส่ง อุตสาหกรรมการผลิต การบริการ และ ที่อยู่อาศัย  พลังงานสำหรับที่อยู่อาศัยนั้นในประเทศไทยเรานั้นยังไม่ค่อยมีใครมาพูดถึงกันเลย นอกจากเปิดไฟฟ้า 5-10 นาที ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ แบบไฟไหม้ฟ้าง หรือทำแบบแก้บน   ค่าโฆษณาประชาสัมพันธ์น่าจะใช้เงินและพลังงานมากกว่าที่จะประหยัดได้เสียอีก

          จากข้อมูลพบกว่าประเทศไทยมีจำนวนอาคารบ้านเรือนที่อยู่อาศัยกว่า 20 ล้านหลัง ซึ่งพลังงานสำหรับที่อยู่อาศัยจะเป็นพลังงานไฟฟ้าเป็นหลัก โดยมีการใช้ไฟฟ้าสำหรับเครื่องปรับอากาศประมาณ 60 % ค่าไฟฟ้าแสงสว่างภายใน และนอกอาคาร 20 % และเป็นค่าไฟฟ้าเตารีด ตู้เย็น โทรทัศน์ เครื่องเสียงอีก 20%  

          ตลอดเวลากว่า 20 ปีที่ผ่านมาเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์นั้นได้เปลี่ยนแปลงขบวนการออกแบบและสายการผลิต ของอุตสาหกรรมรถยนต์ โฆษณา ภาพยนต์ เพลง แม้กระทั่ง หม้อหุงข้าว ขบวนการผลิตเหล่านั้นต่างก็ล้วนได้ประโยชน์จากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ช่วยออกแบบ ในการช่วยทำการวิเคราะห์ด้านวิศวกรรม อุณหภูมิ การประกอบติดตั้ง จากการทำขึ้นเป็นโมเดลต้นแบบ (Prototypes) เพื่อให้ได้สินค้าที่มีประสิทธิภาพ ประหยัด และ มีคุณลักษณะที่ดี

          การก่อสร้างที่ผ่านมาไม่สามารถแก้ไขปัญหาเรื่องพลังงานได้เลย เพราะสร้างทีละหลัง จึงไม่สามารถทำต้นแบบได้เหมือนอุตสาหกรรมอื่นๆ ทำให้การทำงานก่อสร้างไม่มีประสิทธิภาพ สิ้นเปลืองวัสดุ พลังงาน และแรงงาน ตลอดจนไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม  ปัจจุบันมาตรฐานของประเทศต่างๆเกิดขึ้นทั่วโลกในการที่จะกำหนดมาตรฐานในการออกแบบอาคารแบบยั่งยืน เช่น  US. Green Building Council (USGBC), U.K’s BREEAM ® (Building research Environment Assessment Method) ,Holland และ Swiss เป็นต้น  แต่ประเทศไทยเราอาจจะได้ยิน LEED (USGBC) กันมากกว่ามาตรฐานอื่นๆ  ซึ่ง LEED® (Leadership for Energy and Environmental Design) Green Building Rating System™ ให้คะแนน 5 หมวด คือ การออกแบบสถานที่(Site Design) คุณภาพสภาพแวดล้อมภายใน (Indoor Environmental Quality) และประสิทธิภาพในการใช้พลังงาน วัสดุและน้ำ ซึ่งหากผ่านเกณฑ์มาตรฐานก็จะได้รับการรับรอง

การออกแบบเพื่อให้ได้ผ่านการรับรองนี้ค่อนข้างยาก ใช้เวลา และต้นทุนสูง เพราะการออกแบบอาคารเป็น 2 มิติ ทำให้ยากที่จะได้ข้อมูลครบ ต้องแก้ไขแบบหลายๆครั้ง เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ BIM (Building Information Modeling) จึงเป็นเครื่องมือใหม่ที่ช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวได้เป็นอย่างดี ซึ่งปัจจุบันมีโปรแกรมสถาปัตยกรรมทั่วโลกที่รองรับ BIM หลายสิบโปรแกรม แต่ไม่ค่อยมีโซลูชั่นรองรับการวิเคราะห์พลังงานได้สมบูรณ์

AutoCAD Revit Architecture 2009 เป็นโปรแกรมออกแบบสถาปัตยกรรมรองรับ BIM และการออกแบบแบบยั่งยืน (Sustainable Design) ได้เป็นอย่างดี โดยครอบคลุมงานดังนี้

• Design Optimization ทำให้สถาปนิกสามารถเลือกตัดสินใจได้เหมาะสมสูงสุด ด้วยสามารถติดตามข้อมูลได้ทุกขั้นตอนทุกขั้นตอนตั้งแต่เริ่มจนก่อสร้างเสร็จ
• Visualization สถาปนิกสามารถมองเห็นอาคารเป็น 3 มิติได้ทั้งภายในภายนอกอาคาร สามารถเดินเข้าไปดูได้ และเห็นวัสดุที่ใช้ทำให้ตัดสินได้ง่าย
• Delighting สามารถจำลองแสงสว่างภายในอาคารเสมือนจริง ทำให้สถาปนิกสามารถเลือกแสงสว่างได้ถูกต้องและประหยัดกว่าการคาดเดาเอา
• Energy Analysis  โปรแกรมสามารถส่งไฟล์ไปยังโปรแกรมวิเคราะห์พลังงานเกือบทุกโปรแกรมในโลก ทั้งผ่านอินเตอร์เน็ต และ Desktop เช่น IES, Autodesk Green Building Studio เป็นต้น
• Computation of Material Quantities and LEED Documentation   Leedsมีการนับเครดิตจากการคำนวณวัสดุ ปริมาตร ปริมาณที่ใช้ Revit สามารถช่วยให้ได้ข้อมูลวัสดุที่ใช้ทั้งอาคารได้ง่ายและแม่นยำ
• Reduce Waste and Efficiency  ปัญหาหลักของการก่อสร้างคือการมีวัสดุเสียเศษเยอะมาก 40-60 % และการทำงานที่ไม่มีประสิทธิภาพจากการออกแบบ เขียนแบบไม่ถูกต้อง

การก่อสร้างเป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ของมนุษย์ แต่ก็เป็นขบวนการทำงานที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติสิ้นเปลืองและไม่คุ้มค่ามากที่สุด การออกแบบอาคารแบบยั่งยืนที่ใช้เทคโนโลยีที่ถูกต้อง น่าจะเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด